Anti Pesten Project voor middelbare scholieren

In mijn tweede jaar van de HBO opleiding Culturele Maatschappelijke Vorming kregen wij de opdracht van FORUM (instituut voor multiculturele vraagstukken) om twee huiskamerbijeenkomsten te organiseren. Het doel hiervan was om de deelnemers of na te laten denken over beeldvorming, of om ze aan te moedigen meer te participeren in de maatschappij.
Ik heb gekozen voor het doel beeldvorming; en dan vooral pesten.
Met de methodiek van Formaat, Participatief drama, heb ik een project ontwikkeld om in twee bijeenkomsten een tweede klas van de middelbare school CLD te Delft meer bewust te maken over pesten. Het gaat om klas 2KBA uit het jaar 2010 – 2011.

Huiskamer bijeenkomst 1
Door middel van allerlei theater oefeningen wordt de klas eerst opgewarmd. Zo ontstaat er een leuke, vrije sfeer waardoor er makkelijker openlijk gepraat kan worden. Langzaam aan richt het programma zich op het hoofdonderwerp van deze dag; pesten. Nadat het ijs is gebroken komen er een aantal oefeningen om de leerlingen elkaar te leren vertrouwen. Zo moeten ze zich laten vallen, en erop vertrouwen dat ze opgevangen worden.
Vervolgens moeten ze praten over de emoties, en bijbehorende lichaamstaal. In tweetallen worden er beelden gecreƫerd van verdriet en verliefdheid. Hierdoor worden de leerlingen zich bewuster van lichaamstaal van anderen.
Hierna komt een wat meer serieuze oefening. In subgroepjes van 4 tot 5 personen gaan de leerlingen ervaringen uitwisselen over wanneer zij zich onderdrukt of gepest hebben gevoeld. Binnen deze groepjes kiezen ze 1 verhaal uit en gaan ze dit uitbeelden door middel van 4 dia’s. Uiteindelijk wordt hier een echte diashow van gemaakt voor de klas.
Nu is het even tijd voor een korte pauze. De leerlingen kunnen even de indrukken op zich in laten werken, en wat eten en drinken.

Bij lesdeel 2 gaan we meteen serieus beginnen. We beginnen met de Morele Dilemma Discussie Methode (MDDM). Bij deze methode hebben we een onzichtbare lijn in het midden. Links staat voor; Ik ben het met de stelling eens. Rechts staat voor; Ik ben het niet met de stelling eens.
De stellingen zijn morele dilemma’s waarbij we steeds situaties licht aanpassen. Hierdoor zullen de leerlingen overlopen van rechts naar links, en moeten ze met elkaar in discussie gaan waarom ze zijn overgestapt of waarom juist niet. Zo leren ze op een respectvolle manier elkaars meningen kennen en hen eigen mening verdedigen.
Langzaam aan komen er steeds meer dilemma’s over pesten voorbij. Zo zullen ook de pesters een kant moeten kiezen. Door de opbouw van de hele dag, en natuurlijk de druk van de groep, zullen zij vanzelf hierover moeten praten. Aan het einde van de dag nemen we alles nog eens rustig door en sluiten we natuurlijk positief af. Iedereen krijgt een stuk papier op zijn rug geplakt en iedereen moet iets positiefs op de rug van de klasgenoten schrijven. De leerlingen zijn hierdoor wat vrijer omdat het anoniem is.
Als afsluiting moet iedereen met 1 woord de dag beschrijven.

Huiskamer bijeenkomst 2
Bij de tweede huiskamer bijeenkomst nemen we de vorige les nog eens door.
We beginnen eerst natuurlijk met een ontspannende oefening om even los te komen.
Vervolgens gaan we verder met het stoelenspel. Dit is een spel waarbij iemand in het midden moet staan, en iets moet zeggen dat op die persoon zelf slaat. Bijvoorbeeld: Iedereen met zwarte schoenen aan. De persoon zelf moet dan natuurlijk ook zwarte schoenen aan hebben. Iedereen die dan zwarte schoenen aan heeft moet opstaan en een andere stoel vinden. De persoon in het midden moet dit ook doen. Degene die geen stoel heeft is daarna aan de beurt. Langzaam aan werden dit serieuzere stellingen. Zo gingen we door naar de evaluatie van de vorige bijeenkomst.
Doormiddel van de ORID methode van Formaat evalueren we wat de leerlingen vorige week gedaan hebben.
We beginnen met de O van Observatie; wat is er gebeurd, wat heb je gedaan, wat heb je gezien etc. In kernwoorden noteren we dit.
Daarna komt de R van Reflectie; Wat voelde je, hoe reageerde je, ben je veranderd etc. Ook dit noteren we.
Vervolgens komt de I van Interpretatie; Wat dacht je, wat denk je nu, wat heb je geleerd etc. En ook dit noteren we.
Tot slot komt de D van Doen. Wat gaan we nu doen?
Samen met de leerlingen maken we een klassenovereenkomst m.b.t. pesten en iedereen ondertekent dit op het bord.
Hiermee beƫindigen we het project.
Het hele programma is hieronder te downloaden, op de foto’s vindt u een kleine impressie van hoe deze twee dagen zijn gegaan.
Het complete programma is met dank aan Formaat! Zij hebben mij de methodiek geleerd van participatief drama en deze methodiek is vrij beschikbaar.

Download het complete programma hier.